Thursday, July 11, 2013

စစ္တပ္ၾကီးစိုးဆဲ

(ဘာတဲ့လ္ လင္နာ)

၂ဝ၁၁ မတ္လကစျပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီေဟာင္း သိန္းစိန္သမတျဖစ္လာကတည္းက ႏိုင္ငံျခားက သံုးသပ္သူေတြကေန ေယဘုယ်အားျဖင့္ အေကာင္းျမင္ၾကျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လစ္ဘရယ္ဒီမိုကေရစီကို ဦးတည္ေနတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ျပႆနာဆိုႏိုင္တာတခုကေတာ့ ဆက္ျဖစ္ေနဆဲ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔နဲ႔ ပဋိပကၡကိုၾကည့္ျပီး ေဒသခံ ကြန္မင္ဒါမွာ အစဥ္အလာ မဟုတ္တဲ့ ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္မႈရွိေနတာကို ေဖၚျပေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လူေတြက အခုလို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကာလတြင္းမွာ သမတရဲ႕ စစ္တပ္ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈကို ေမးခြန္းထုတ္လာၾကတယ္။

ႏိုင္ငံျခားသားေလ့လာသူတခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစိုးရကို စစ္ဘက္ကေခါင္းမာသူေတြလို႔ ဆိုသူေတြကို ဆန္႔က်င္ျပီး အားေပးရမယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ဒီအေရးအသားအရဆိုရင္ ဦးသိန္းစိန္ေရာ စစ္တပ္မွာပါ ကခ်င္ကိုႏွိမ္နင္းေရးအတြက္ တာဝန္မရွိရာေရာက္ေနတယ္။ ဒီအေရးက ျငိမ္ခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြတခုျပီးတခု ၂ဝ၁၃ ေမလထဲမွာ ေနာက္ဆံုး လုပ္ေနေပမဲ့ မျပီးေသးပါ။ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္မႈမျဖစ္ေရးနဲ႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးေရးကိုသာ ႏွစ္ဖက္လံုးက သေဘာတူထားပါတယ္။ တိက်ခိုင္မာတဲ့ ကတိစကားေတြ မရွိေသးပါ။

ဒီ ဆယ္စုႏွစ္ေတြၾကာေနတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ဟာ ၂ဝ၁၃ ဇႏၷဝါရီလမွာ အျမင့္ဆံုးေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ထိုးစစ္ၾကီးေတြကို ဟယ္လီေကာ့ပတာနဲ႔ တိုက္ဂ်က္ေလယာဥ္အပါအဝင္ ေလေၾကာင္းအကူနဲ႔ တိုက္ပါတယ္။ ဒီလိုစစ္ပြဲကို ေဒသခံ ကြန္မင္ဒါေတြက တိုက္တယ္ဆိုတဲ့ ယုတၲိေဗဒေကာက္ခ်က္နဲ႔ ဖီလာျဖစ္ပါတယ္။ ဝါရွင္တန္အေျခစိုက္ မဟာဗ်ဴဟာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာေရး စင္တာ အဆိုအရ စစ္တပ္ထဲကအနည္းစုကေန ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲေရးျဖစ္စဥ္ကို ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီးလုပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီသံုးသပ္ခ်က္အရဆိုရင္ ျမန္မာစစ္တပ္ဖြဲ႔စည္းပံုမွာ နားလည္မႈလြဲေနျပီး စစ္တပ္နဲ႔ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရၾကားဆက္ဆံေရးလဲ အလားတူျဖစ္ေနပါတယ္။

မၾကာမၾကာေမ့ထားတတ္ၾကတာက သိန္းစိန္ဟာ ျမန္မာစစ္အုပ္စုကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ (နအဖ) ကေန ဆက္ျပီး အာဏာကို ရလာသူဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ (နအဖ/နဝတ) ဟာ ၁၉၈၈ မွာ အာဏာသိမ္းခဲ့ျပီး ၂ဝ၁၁ မတ္လမွာ တရားဝင္ ဖ်က္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။ သူ႔တာဝန္ေတြထဲမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး၊ အတြင္းေရးမွဴး (၁) နဲ႔ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရာထူးသက္တမ္းတိုင္းမွာ သိန္းစိန္ဟာ ႏိုင္ငံေရးမွာ သီးျခားလြတ္လပ္မႈနဲ႔ အစပ်ိဳးေဆာင္ရြက္မႈေတြ ကင္းမဲ့ပါတယ္။ သူဟာ နအဖ ဥကၠ႒ သန္းေရႊရဲ႕ စစ္သားေကာင္းၾကီးနဲ႔ လက္ေရြးစဥ္ ေတာ္ေကာက္တေယာက္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ သိန္းစိန္ဟာ သူ႔ကိုေျပာတဲ့ ခိုင္းတဲ့အတိုင္းသာလုပ္သူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာတခုေျပာရရင္ ၂ဝ၁ဝ ထဲမွာ သူဝန္ၾကီးခ်ဳပ္လုပ္ေနတံုးက ေျမာက္ကိုးရီးယား ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔တခုကို လက္ခံေတြ႔ပါတယ္။ သူကေန ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ၾကီး ကင္ဂ်ံဳအီးလ္ေခါင္းေဆာင္မႈေအာက္မွာ စစ္ေရးစြမ္းရည္ တိုးတက္လာတာေတြကို ခ်ီးမြမ္းခမ္းဖြင့္ျပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံမိတ္ေဆြျဖစ္မႈ တိုးတက္ေအာင္ ေျပာဆိုပါတယ္။ အဲဒီကာလေတြမွာ ျမန္မာဟာ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ မိတ္ေဆြျဖစ္ေနတာကို ေျပာဘို႔မရွက္တဲ့ေခတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ပူးေပါင္းဆက္ဆံေရးက ကေန႔ထိ ဆက္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လိႈ႕ဝွက္သာျဖစ္ေနတာပါ။ သူနဲ႔ သီးသန္႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့သူ စီးပြါးေရးသမားတဦးကေန မွတ္ခ်က္ေပးတာက ဆံုးျဖတ္တာ မျပတ္သားသူ၊ တရားဝင္ထုတ္ျပန္ျပီးသားကိုသာ ထပ္ထပ္ေျပာတယ္၊ ဆိုလိုတာက ဒါပဲေျပာလို႔ သင္ထားခံရသူအတိုင္းပါဘဲ။

ဒါျဖင့္ရင္ ဘယ္သူကေန သိန္းစိန္ကို ေျပာေနသလဲ။ ျမန္မာစစ္တပ္ထိပ္ပိုင္းနဲ႔ ရင္းႏွီးတဲ့ေနရာေတြကေန ေျပာတာက သိန္းစိန္ဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ဆိုတာမ်ိဳး ထားတတ္သူ မဟုတ္ဘူး၊ သန္းေရႊကိုလဲ ရန္ရွာမဲ့သူမဟုတ္ဘူး။ သန္းေရႊဆိုသူက လူထုျမင္ကြင္းကေန ေပ်ာက္ေနျပီး အနားယူျပီလို႔ေျပာထားသူျဖစ္ပါတယ္။

၂ဝ၁ဝ ဇြန္လထဲမွာ သန္းေရႊက သူ႔လူယံု မင္းေအာင္လိႈင္ကို စစ္တပ္ အၾကီးအကဲအျဖစ္ ေကာက္ယူလိုက္ပါတယ္။ မင္းေအာင္လိႈင္ဟာလဲ သူ႔ဆရာရင္းကို ဘယ္ေတာ့မွ ကာမျပန္မဲ့ စစ္သားတေယာက္ျဖစ္ပါေသးတယ္။ သူဟာလဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ေတြးေခၚတတ္သူ မဟုတ္ပါ။ သိန္းစိန္ေရာ မင္းေအာင္လိႈင္ ႏွစ္ေယာက္လံုးဟာ သူတို႔ ရာထူးေတြအတြက္ ေက်းဇူးတရားက သန္းေရႊဆီမွာသာရွိပါတယ္။ သန္းေရႊဟာ အခုထိ ေနာက္ကြယ္ကေန အာဏာရွိေနသူပါ။ စစ္တပ္အတြင္းပိုင္းကေအျပာအရ လံုျခံဳေရးနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ေနာက္ဆံုးစကားဟာ သူ႔ဆီကသာ လာရတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အာဏာတည္ေဆာက္ထားပံုဟာ စစ္တပ္ကထိပ္ကေနတဲ့ပံုစံဟာ အရင္အတိုင္းပါဘဲ။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ ေျပာင္းလဲမႈလို႔ ေျပာတာ မွန္ကန္ျခင္းမရွိပါ။ ကေန႔အခ်ိန္ဟာ အရင္ကထက္ပိုျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တကယ္ျဖစ္ေနတာေတြက ဘာလဲ၊ ဘယ္လိုေျပာင္းသလဲ၊ မေျပာင္းသလဲဆိုတာ နားလည္ဘို႔ပိုျပီး လိုအပ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒကို စစ္တပ္ကေနခိုင္းတဲ့အဖြဲ႔ကေန ဆြဲတယ္။ မသမာနည္းသံုးျပီး ၂ဝဝဂ တံုးက ဆႏၵခံယူပြဲမွာ အတည္ျပဳတယ္။ ဆႏၵခံယူပြဲကို ပင္လယ္ကမ္းေျခေဒသေတြကို အၾကီးအက်ယ္ေသေက်ပ်က္စီးေစတဲ့ နာဂစ္ ဆိုက္ကလံုးအတြင္း မရမက လုပ္ခဲ့တာလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တရားဝင္ ၉၂႕၄၈% ကေန ေထာက္ခံတယ္လို႔ေၾကညာျပီး ၂ဝ၁ဝ ႏိုဝဘၤာမွာ အသက္ဝင္ေစခဲ့ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲၾကေတာ့လဲ သိသိသာၾကီးညစ္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။ စစ္အုပ္စု ကိုယ္တိုင္ထုတ္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ေတြကို၌က ဒီအခ်က္ကို ျပေနပါတယ္။ အစိုးရပိုင္မီဒီယာကေန ပဲခူးတိုင္းအႏိုင္စာရင္း ၁ဝ၂႕ဝ၉% ဆိုတာကို ျပန္ျပင္ခဲ့ရပါတယ္။ အလားတူပါဘဲ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာလဲ ၁ဝ၄႕၂၈% ကေန မဲေပးခဲ့ၾကတယ္လို႔ဆိုျပီး၊ ေနာက္မွ ၇၁႕၁၄% လို႔ျပန္ျပင္ပါတယ္။ ဧရာဝတီမဂၢဇင္းကေန ရန္ကုန္စီးပြါးေရးသမားတဦးကို ကိုးကားျပီး ေရြးေကာက္ပြဲမက်င္းပတဲ့ ကခ်င္မွာ ၂ ေနရာ ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ျပည္ခိုင္ျဖိဳးပါတီဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပရာေနရာေတြမွာေရာ မက်င္းပတဲ့ ေနရာေတြမွာလဲ အႏိုင္ရရွိပါသတဲ့။ သတင္းေပးမႈခိုင္မာတဲ့ ရန္ကုန္ကေနရတဲ့ သတင္းအရ ဒီမိုကေရစီဘက္က ပါတီတခုကို သူ႔မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ မဲအမ်ားအျပား ေပးခဲ့ၾကတယ္။ ေဒသခံမဲေရတြက္မႈမွာလဲ အဲဒီပါတီက အႏိုင္ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၾကိဳတင္မဲဆိုတာေတြ သယ္လာျပီး အႏိုင္ရသူက အရွံဳးျဖစ္သြားေစခဲ့တယ္။ အဲလိုအလားတူေနရာေတြ တႏိုင္ငံလံုးမွာ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။

ၾကံခိုင္ေရးပါတီ USDP ဟာ ၁၉၉၃ စက္တဘၤာမွာ စစ္တပ္ကေနဖြဲ႔လိုက္တဲ့ USDA ကို အေမြခံထးတာျဖစ္ပါတယ္။ USDA ေခါင္းေဆာင္ေတြထဲမွာ သန္းေရႊေရာ သိန္းစိန္ပါပါတယ္။ အဖြဲ႔ဝင္ ၂၄ သန္းရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၂ဝ၁ဝ မတ္လမွာ သိန္းစိန္ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္နဲ႔ ပါတီဆိုျပီးလုပ္လာတယ္။ ၂ဝ၁ဝ ႏိုဝဘၤာမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္တယ္။ လႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္လံုးမွာ လံုးလံုးၾကီး အမ်ားစုကို ကိုင္ထားတယ္။ ေရြးစရာမလိုဘဲနဲ႔ ေလးပံုတပံုေနရာေတြမွာ စစ္တပ္ကေန တိုက္ရိုက္ ခန္႔သူေတြက ထိုင္ထားတယ္။

ဖြဲ႔စည္းပံုလဲရွိျပီ၊ လႊတ္ေတာ္လဲရွိျပီဆိုေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအမံေတြနဲ႔ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာမွာ ဂုဏ္သိကၡာ ျပန္ရလာမယ္လို႔ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြက တြက္ထားျပီးသားပါ။ တရုပ္အေပၚမွာ လံုးဝမီတည္ေနရတဲ့ဘဝကေန ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညွိတဲ့အေနနဲ႔ အေနာက္နဲ႔ပါ ဆက္ဆံလာႏိုင္မယ္လို႔ တြက္ဆထားျပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုဆံုးျဖတ္တဲ့အခ်က္ကို အတြင္းပိုင္းသာ ျဖန္႔ေဝတဲ့ (ကြ်န္ေတာ္ရထားတဲ့) စစ္ေရးစာတမ္းထဲမွာ ႏိုင္ငံေတာ္အႏၲရာယ္ က်ေရာက္ေနျပီလို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ေနအိမ္မွာ အက်ယ္ခ်ဳပ္ထားခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲျပီးလို႔ မၾကာခင္မွာ လႊတ္ေပးလိုက္တယ္။ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြလႊတ္ေပးတယ္။ မီဒီယာကိုလြတ္လပ္ခြင့္ေတြေပးတယ္။ ၂ဝ၁၂ ဧျပီလမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ NLD ပါတီဟာ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ျပီး USDP ႏိုင္ခဲ့ရာကေန ဝန္ၾကီးေတြ၊ ဒုဝန္ၾကီးေတြ ျဖစ္သြားသူေတြေနရာေတြမွာ ၄၄ ေနရာမွာ ၄၃ ေနရာကိုႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူမရဲ႕ပါတီဟာ ၇% သာရွိတယ္။ ေဝဖန္သူေတြက NLD လုပ္ေနတာေတြဟာ စိတ္ပ်က္စရာေကာင္းတယ္။ အစိုးရေပၚလစီေတြကို ေဝဖန္တာ၊ မးခြန္းထုတ္တာေတြ မလုပ္လို႔ အတိုက္အခံနဲ႔ မတူဘူး။ ထင္ရွားတဲ့ ရွမ္းေခါင္းေဆာင္ ခြန္ထြန္းဦးကေျပာတကေတာ့ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ စစ္တပ္ကေန ဘက္မလိုက္သူတေယာက္ျဖစ္လာေအာင္ အလုပ္ခံလိုက္ရျပီ၊ လူထုအဘက္ကေန မေျပာေတာ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ကခ်င္လူထုကလဲ သစၥာေဖါက္သြားတယ္လို႔ ထင္မွတ္ၾကတယ္။

ျမန္မာအုပ္စိုးသူေတြကို တခ်ိန္က တကယ့္အတိုက္အခံလုပ္ေနရာကေန ကေန႔အစိုးရက အသစ္လုပ္လာတာေတြအတြက္ ေထာက္ကူေနသူ တေယာက္အျဖစ္ ေျပာင္းလာတယ္။ မၾကာေသးခင္က စစ္တပ္ကို ခ်ီးမြမ္းစကား ေျပာတာကေတာ့ ၂ဝ၁၃ ဟိုႏိုလူလူ အေရွ႕-အေနာက္စင္တာမွာ က်မကိုစစ္တပ္ကိုျမတ္ႏိုးသူဆိုျပီး ေဝဖန္ၾကတယ္။ ဒါ က်မလဲ မတတ္ႏိုင္ဘူး အမွန္ျဖစ္ေနတယ္။ အဲလိုထြက္ဆိုခ်က္မ်ိဳးေတြကို သေဘာ မေတြ႔ႏိုင္သူေတြကေတာ့ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြ ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ဟာ စစ္အုပ္စိုးမႈ အေမွာင္ကာလေတြထဲမွာ သူမအေပၚမွာ အားကုိးရွာခဲ့ၾကတယ္။ ေဒၚစုကေန အဲလို ဟဝိုင္ယီမွာ ေျပာေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္က အမ်ားစုက အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ကေလးေတြဟာ စစ္တပ္ကေန မညွာမတာ ေတြ႔ရာမေရွာင္ ပစ္ခတ္မႈေတြကေန ေရွာင္ဘို႔ရာ တူးထားတဲ့ ဗံုးခိုက်င္းေတြထဲမွာ ပုန္းေနရတယ္။

အမွန္ကေတာ့ စစ္တပ္ၾကီးစိုးမႈေအာက္မွာေတာ့ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေန လုပ္ႏိုင္တာဆိုလို႔လဲ နည္းနည္းသာရွိတာပါ။ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အခန္း (၁) အရ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈမွာ ပါဝင္ရမယ္လို႔ ဆိုထားတယ္ မဟုတ္ပါလား။ လႊတ္ေတာ္မွာလဲ ၂၅% ပါေနပါတယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံုကေန ျပင္ဆင္ခြင့္ကိုလဲ ရႈတ္ေထြးေအာင္လုပ္ထားျပီး လက္ရွိ အာဏာတည္ေဆာက္မႈေျပာင္းတာအတြက္ စစ္တပ္မွာ ဗီတိုအာဏာရွိပါတယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံုကို သာမန္ျပင္ဆင္ဘို႔ အမတ္ ၂ဝ% ကေနတင္ဘို႔ လိုတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပုဒ္မ ၁ဝ၄ အရ အေရးၾကီးတဲ့ျပင္ဆင္မႈအတြက္ ၇၅% မကလိုတယ္။ ေနာက္ျပီး ဆႏၵခံယူပြဲလဲ လုပ္ရအံုးမယ္။ အဲဒီမွာလဲ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူေတြရဲ႕ ထက္ဝက္ေက်ာ္ကေန မဲေပးရမယ္။

ဒီလိုရႈတ္ေထြးတဲ့ စီစဥ္ထားမႈေတြအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဆႏၵခံယူပြဲရာဇဝင္ကလဲ အတုအေယာင္ေတြခ်ည္း ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ ၁၉၇၄ ကိုၾကည့္ပါ။ ၂ဝဝ၈ ကို ၾကည့္ပါ။ ဥပေဒအရ စစ္တပ္ဟာ ထာဝရအာဏာရေနမွာသာျဖစ္တယ္။ အမတ္ျဖစ္ခ်င္သူတေယာက္ဟာ အမတ္ျဖစ္တာနဲ႔ ျပႆနာရွာလို႔မရေတာ့ေအာင္ ဖြဲ႔စည္းပံုကလုပ္ထားျပီးျဖစ္တယ္။ ပုဒ္မ ၃၉၆ အရ ေရြးေကာ္ပြဲေကာ္မရွင္ (ဒီအဖြဲ႔ဆိုတာကလဲ စစ္တပ္ကေန ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာသာျဖစ္တယ္) ကေန အမူအယာ အေၾကာင္းျပျပီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္၏ အရည္အခ်င္း ပ်က္ယြင္းျခင္းဆိုတာ လုပ္လိုက္ပါလိမ့္မယ္။

“ဒီမိုကေရစီမက်တဲ့” အေျခအေနတရပ္မွာ ပုဒ္မ ၄၁၃ အရ သမတကေန စစ္တပ္အၾကီးအကဲကို အာဏာလႊဲေပးခြင့္ အပ္ႏွင္းထားတယ္။ ၄၁၃ (ခ) နိုင္ငံေတာ္သမၼတသည္ လိုအပ္ပါက စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအမိန္႔တစ္ရပ္ ထုတ္ျပန္နိုင္သည္။ ယင္းစစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအမိန္႔တြင္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္အား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆိုင္ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္နွင့္ တာဝန္မ်ားကို လည္းေကာင္း၊ ရပ္ရြာေအးခ်မ္းသာယာေရးနွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္နွင့္ တာဝန္မ်ားကိုလည္းေကာင္း သတ္မွတ္ေပးရမည္။ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္သည္ ယင္းလုပ္ပိုင္ခြင့္နွင့္ တာဝန္မ်ားကို မိမိကိုယ္တိုင္ က်င့္သံုးေဆာင္ရြက္ျခင္း သို႔မဟုတ္ သင့္ေလ်ာ္သည့္ စစ္ဘက္ အာဏာပိုင္ တစ္ဦးဦးကို က်င့္သံုးေဆာင္ရြက္ေစျခင္းျပဳနိုင္သည္။

ပိုျပီးရႈတ္ေသးတာက ေဒသေနရာေတြမွာပါ။ ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းေဒသၾကီး ၁၄ ခုမွာ ဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္ေတြ အသီးသီး ရွိပါတယ္။ ၃ ပံု ၁ ပံုက စစ္တပ္နဲ႔ဆိုင္တယ္။ စိတ္ဝင္စားဘို႔ေကာင္းတဲ့အခ်က္ကို ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုမွာ ေတြ႔ရပါမယ္။ ပုဒ္မ ၁၈၃ အရ အခြင့္အေရးမရိွသူတစ္ဦးက တိုင္းေဒသၾကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ျခင္း၊ ဆႏၵမဲေပးခဲ့ျခင္း သို႔မဟုတ္ လႊတ္ေတာ္ လုပ္ငန္းတစ္ရပ္ရပ္တြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းကို ေနာင္အခါတြင္မွ စစ္ေဆးေတြ႔ရိွေစကာမူ တိုင္းေဒသၾကီး သို႔မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏ ဆံုးျဖတ္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္ ပ်က္ျပယ္ျခင္းမရိွေစရ၊ ရိုးရိုးရွင္းရွင္း စကားနဲ႔ေျပာရရင္ ေဒသဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္ထဲမွာ တေယာက္ေယာက္ (အေရြးခံထားရသူ မဟုတ္သူ) ကေန ဝင္ထိုင္မယ္၊ မဲေပးမယ္ဆိုရင္ ဘာမွ လုပ္မရဘူး။ ေဒသဆိုင္ရာေတြမွာ အခြင့္အေရးပိုရျပီး ဗဟိုထိန္းခ်ဳပ္မႈ ေလွ်ာ့သြားေစမွာမ်ိဳးကို တာႏိုင္ဘို႔အၾကံအစီနဲ႔ လုပ္ထားတာသာ ျဖစ္တယ္။ ေရြးခံထားရသူေတြေနရာမွာ အေရြးမခံဥူကေန မဲလာေပးေစႏိုင္တာမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္ခြင္ေပးထားတာသာျဖစ္တယ္။

ျမန္မာေရွ႕ေနတဦး သံုးသပ္ခ်က္ကေတာ့ သန္းေရႊရဲ႕အတြက္အခ်က္အတိုင္း လုပ္ထားတယ္။ အာဏာရွင္ေဟာင္းဟာ အာဏာလႊဲေပးတာမွာ အမွားလုပ္ခဲ့ျပီး သူ႔သမိုင္းကို မတင္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ၂ဝ၁ဝ အာဏာစြန္႔တဲ့အခါမွာ သန္းေရႊဟာ သူနဲ႔ သူ႔သားသမီး၊ ေျမးေတြကို ကာကြယ္ဘို႔ရာ တျခားနည္းကို ေရြးလိုက္တယ္။ သူကေန ဗဟိုအာဏာကို ၄ ေနရာခြဲေစတယ္။ စစ္တပ္၊ ဗဟိုအစိုးရ၊ USDP ပါတီနဲ႔ ပါလီမာန္။ အတိုက္အခံေတြရဲ႕အသံကို အတိုင္းအတာတခုထိ သည္းခံမယ္တိုတာ ပါလီမာန္တေနရာသာ ရွိပါတယ္။

ဒီေလးနရာထဲမွာ စစ္တပ္ဟာ အေရးအၾကီးဆံုးသာျဖစ္တယ္။ သူရဲ႕အထူးအာဏာအျပင္ အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးေကာင္စီကိုလဲ ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသးတယ္။ ဒီဟာက အစိုးရအထက္မွာေနတယ္။ သိန္းစိန္က ဥကၠ႒အေနနဲ႔ရွိေပမဲ့ က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလွ်ာ္မႈ မရွိဘူး။ ၁၁ ဦးထဲက ၅ ဦးဟာ အမႈထမ္းဆဲစစ္အရာရွိေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ အရပ္သားဆိုလို႔ တဦးတည္းသာပါတယ္။ စစ္တပ္ဟာ သိန္းစိန္ေအာက္မွာမရွိဘ၊ဲ မင္းေအာင္လိႈင္ေအာက္မွာသာရွိျပီး၊ သူကေန သန္းေရႊကိုသာ အစီရင္ခံမယ္။

ကေန႔ျမန္မာျပည္ဟာ “စစ္အစိုးရတရပ္နဲ႔ အာဏာခြဲေဝမႈမွာ စစ္တစိတ္တပိုင္း အစီအမံသာ” ျဖစ္တယ္။ အတိုက္အခံဆိုတာ စစ္တပ္ကေန ထိန္းခ်ဳပ္ စီမံႏိုင္တဲ့ ေအာက္မွာသာ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖၚေျပာဆိုခြင့္ရွိတယ္။ ၂ဝ၁၅ မွာ NLD ကေန ႏိုင္ရင္ေတာင္မွ စစ္တပ္ကေနခြင့္ျပဳမယ္ဆိုတာ အလားအလာ မရွိေလာက္ပါ။ အစိုးရထဲမွာ ဝန္ၾကီးတခ်ိဳ႕ ခန္႔တာ ေလာက္သာ ျဖစ္ႏိုင္ပါမယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံုအရ ဝန္ၾကီးနဲ႔ ဒုဝန္ၾကီးျဖစ္လာသူေတြဟာ လႊတ္ေတာ္ေနရာေတြကေရာ ပါတီ တာဝန္ကေနပါ ထြက္ေပးၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ NLD ဟာ ယဥ္ပါးေအာင္ အလုပ္ခံရတာသာရွိျပီး လက္ရွိ အစီအမံရဲ႕ လက္ေအာက္ခံသာ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။

စစ္တပ္ရဲ႕လက္တံရွည္ၾကီးဟာ အာဏာတည္ေဆာက္ထားမႈမွာသာ သာမကပါ။ လြတ္လပ္လူ႔ေဘာင္ဆိုတဲ့ အထဲမွာလဲ သူ႔လက္ေတြ ရွိပါေသးတယ္။ မီဒီယာဟာ လြတ္လပ္မႈေတြ အရင္ကနဲ႔စာရင္ အတိုင္းအဆ မရွိရလာေပမဲ့ ရႈတ္ေထြးတဲ့ အစီအမံေတြနဲ႔ ဆင္ဆာလုပ္ခံရမွာပါ။ ဇႏၷဝါရီနဲ႔ ေဖေဖၚဝါရီလတံုးက (အလဲဗင္းမီဒီယာ) ဝက္ဘ္ဆိုက္ဟာ အတိုက္ခိုက္ခံရျပီး ရုပ္ပံုေတြစာေတြ ဖ်က္ျပစ္တာခံလိုက္ရပါတယ္။ (အလဲဗင္းမီဒီယာ) ဟာ ျမန္မာျပည္မွာ ကခ်င္စစ္ပြဲကို ဓမၼဓိ႒ာန္က်က်ေခၚျပခဲ့တဲ့ ပဌမဆံုး ျပည္တြင္းသတင္းဌာနျဖစ္ပါတယ္။ ကခ်င္ေဒသကိုခရီးသြားခဲ့တဲ့ သူ႔သတင္းေထာက္ တေယာက္ကိုလဲ သိသိၾကီးနဲ႔ ေနာက္ေယာင္ခံလိုက္တာခံရပါတယ္။ ဒီနည္းဟာ လူေတြကို ျခိမ္းေျခာက္ဘို႔ရာ သံုးေနၾကနည္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသား သတင္းေထာက္အေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕ အီးေမးလ္ အေကာင့္ေတြကိုလဲ စစ္တပ္ကေန (ဟက္) လုပ္ထာ ခံေနၾကရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေၾကာက္စရာေကာင္းလွတဲ့ လိႈ႕ဝွက္ရဲ႕တပ္ဖြဲ႔၊ လူအမ်ားက MI လို႔ေခၚတဲ့ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးဟာလဲ သက္ဝင္လႈပ္ရွားဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကတည္းကလုပ္ထားခဲ့တဲ့ ပံုႏွိပ္သူမ်ားနဲ႔ ထုတ္ေဝသူမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္းဥပေဒကလဲ အတိုင္သား ရွိပါေသးတယ္။ ၁၉၆၂ ဥပေဒကို မသံုးေပမဲ့ ၂ဝ၁၃ သတင္းေထာက္မ်ား ကာကြယ္ေရးေကာ္မတီကေန အစီရင္ခံစာတေစာင္ထုတ္တဲ့အထဲမွာ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ရွိလာေပမဲ့ ခ်ဳပ္ထိန္းမႈေတြလဲ ရွိေနေသးတယ္လို႔ပါတယ္။ ဇြန္လထဲမွာ တိုင္းမ္မဂၢဇင္းကို ပိတ္ပင္လိုက္ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာ အျငင္းပြါးစရာ ဦးဝီရသူကေန သူ႔တရားထဲမွာ မြတ္ဆလင္လူနည္းစုေတြကို လူအုပ္နဲ႔ တိုက္ခိုက္ၾကဘို႔ ေဆာ္ၾသထားပါတယ္။

တခ်ိန္တည္းမွာ စစ္တပ္ဟာ စီးပြါးေရးနဲ႔ စီးပြါးေရးဖြံ႔ျဖိဳးမႈေတြမွာ သူ႔အာဏာကို ၾကီးမားလွတဲ့ ကုမၸဏီၾကီး ၂ ခုနဲ႔ ကိုင္ထားတယ္။ (UMEH) ဦးပိုင္လီမိတက္နဲ႔ (MEC) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးပိုင္ကို ၁၉၉ဝ မွာတည္ေထာင္ခဲ့ျပီး၊ စစ္တပ္က ဦးစီးတယ္။ ျမန္မာ့စစ္လက္နက္ ဝယ္ယူေရးလုပ္ျပီး ရွယ္ယာ ၄ဝ% ကို အမႈထမ္းဆဲစစ္သည္ေတြကပိုင္ျပီး ၆ဝ% ကို စစ္မႈထမ္းေဟာင္းေတြကပိုင္တယ္။ (ရိုက္တာ) အထူးသတင္းတခုအရ UMEH ဟာ (အင္ပို႔) လိုင္စင္ပါမစ္မွာ ယွဥ္ျပိဳင္သူမရွိ ကိုင္ထားျပီး၊ လက္ဝါးၾကီးအုပ္ထားတယ္။ ျမန္မာ့စီးပြါးေရးသံုးသပ္သူ Sean Turnell အရ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေအာင္ အျမတ္အစြန္းေတြကို သန္းေရႊကေနအပိုင္ယူခဲ့တယ္။ MEC ကို ၁၉၉၇ မွာ ဖြဲ႔တယ္။ ပိုျပီး လိႈ႕ဝွက္ဆန္တယ္။ စစ္လက္နက္ဝယ္ယူေရး ဦးစီးဌာနေအာက္မွာထားျပီး အၾကီးစားစက္မႈနဲ႔ IT နဲ႔ဆိုင္တာေတြကို ကိုင္ထားတယ္။

လက္ရွိစနစ္ဟာ သန္းေရႊနဲ႔ အနီးအနားကလူေတြအတြက္ သင့္ျမတ္ေပမဲ့ ေရရွည္ အလုပ္ျဖစ္မွာမဟုတ္ပါ။ ပဋိပကၡသစ္ေတြ ေပၚေပါက္ လာပါလိမ့္မယ္။ ေစာင့္ၾကည့္ရမဲသူကေတာ့ သူရေရႊမန္းျဖစ္တယ္။ နဝတ မွာ နံပါတ္ (၃) ျဖစ္ျပီး လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ျဖစ္တယ္။ သူကေန သန္းေရႊကို ဆန္႔က်င္ျပီး ေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ မဟာမိတ္လိုလုပ္တာတယ္။ ဒါကလဲ ယာယီသေဘာျဖစ္မယ္။ အထာကိုသိထားသူေတြက သူ႔နာမည္ေပၚျပဴလာျဖစ္ေရးအတြက္ သူမကို မလိုေတာ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ပုတ္ခ်လိုက္မွာသာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ စစ္တပ္အတြင္းပိုင္းမွာေတာ့ ေရႊမန္းက ေရပမ္းမစားပါ။ ရည္ရြယ္ခ်က္ ၾကီးလြန္းတယ္။ အခုတည္ေဆာက္ထားမႈကို အႏၲရာယ္ျပဳႏိုင္တယ္လို႔ထင္ၾကပါတယ္။

ေရႊမန္း တက္ခ်င္တက္လာမယ္၊ တက္ခ်င္မွလဲတက္လာမယ္။ ေသခ်ာတာက စစ္တပ္ေရေပၚဆီထဲမွာ အာဏာလုပြဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ပါလီမာန္ျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ရဲ႕ လက္ထဲမွာ မရွိပါ။ စစ္တပ္မွာသာရွိပါတယ္။ သန္းေရႊ႕ အသက္ ၈ဝ ထဲ ေရာက္လာပါျပီ။ က်န္းမာေရးလဲ ေကာင္းပံုမရေတာ့ပါ။ သူတည္ေဆာက္ထားတဲ့ အာဏာတည္ေဆာင္မႈမွာ သူအသက္ ရွည္ပါအံုးမလား ေစာင္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

အေကာင္းျမင္သူေတြကေန ျငင္းခ်က္ထုတ္တာကေတာ့ သန္းေရႊသာသြားျပီဆိုရင္ ပိုျပီးပြင့္လင္းလြတ္လပ္တဲ့ဆီဦးတည္ျပီး စစ္တပ္ဟာလဲ ေနာက္ကြယ္မွာ ေမွးမွိန္သြားမယ္လို႔ ထင္ၾကပါတယ္။ အဆိုးဘက္ကၾကည္သူေတြ ျမန္မာျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံျခားသားျဖစ္ျဖစ္ယူဆတာက အာဏာရွင္ေဟာင္းၾကီး ေနဝင္းအတိုင္း ျဖစ္မွာပါဘဲလို႔ဆ ိုပါတယ္။ ဆိုလိုတာက စစ္တပ္ဟာ ပံုစံတမ်ိဳးမ်ိဳးနဲသာ ဆက္ၾကီးစိုးေနမွာပါတဲ့။

ဒီလို အေမွ်ာ္အေတြးေတြဘယ္လိုရွိေနေန လက္ရွိအေျပာင္းအလဲ ဆိုတာဟာ အေပၚယံေၾကာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုေဖၚထားပံုကလဲ စစ္တပ္ကေန အာဏာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ဘို႔သာျဖစ္ျပီး စစ္တပ္အာဏာကို တိုက္စားေစဘို႔ မဟုတ္ပါ။

The Military's Still in Charge by Bertil Lintner
ဘာသာျပန္ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ၊ ဖြဲစည္းပံုအေျခခံဥပေဒ စာသားမ်ား ျဖည့္စြက္ထားပါတယ္။)