Saturday, May 18, 2013

ျမန္မာ (ဆန္ရွင္) စာရင္း၏ အားနည္းခ်က္မ်ား

AP Impact: Myanmar sanctions list languishes
(ေအပီ) ရ့ဲ သက္ေရာက္မႈ (သို႔) ျမန္မာ (ဆန္ရွင္) စာရင္း၏ အားနည္းခ်က္မ်ား

ေအပီ ဓါတ္ပံု = ၈-၃-၂ဝ၁၃ ရန္ကုန္မွာ သူ႔ဘဏ္ခြဲတခုဖြင့္ပြဲမွာေတြရတဲ့ (ဦး) ေတဇ

အေမရိကန္ေတြ ျမန္မာျပည္မွာ စီးပြါးေရးလုပ္ခ်င္ရင္ ဥပေဒနဲ႔ ညီ-မညီဆိုတာအတြက္ အရင္ၾကည့္ရမဲ့ စာရင္းတခု ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္အရာရွိေတြက ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ ဆက္စပ္တယ္လို႔ သံသယရွိေနတဲ့ ဝန္ၾကီးေဟာင္း တေယာက္ရ့ဲ သား၊ ေနာက္ျပီး ဖိႏွိပ္တဲ့စစ္အုပ္ေရးမွာ ၁၉ ႏွစ္ၾကာခဲ့သူရ့ဲ အမ်ိဳးေတာ္သူ လူလည္ၾကီးလဲ စာရင္းထဲမွာ ပါမထားပါ။

(အိုဘားမား) အစိုးရဟာ ျပီးခဲ့တဲ့ ၃ ႏွစ္ခြဲအတြင္းမွာ ရန္ကုန္အေမရိကန္သံရံုးကေန ေထာက္ခံတင္ျပခဲ့ေပမဲ့ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ထိပ္တန္းအရရွိၾကီးေတြနဲ႔ သူတို႔ရ့ဲ စီးပြါးေရး ခရိုနီေတြအပါအဝင္ စစ္တပ္နဲ႔ ပုဂၢလိကကုမၸဏီေတြ လက္ေအာက္ခံေတြကို လူမဲစာရင္းထဲ မထည့္ဘဲထားခဲ့ပါတယ္လို႔ (ေအပီ) သတင္းဌာနကေန အစိုးရရ့ဲ စာမ်က္ႏွာ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ အေထာက္အထား စာရြက္စာတမ္းေတြ၊ တဒါဇင္မက ျမန္မာနဲ႔ ဝါရွင္တန္ စီးပြါးေရးေခါင္းေဆာင္သူေတြရ့ဲ အင္တာဗ်ဴးေတြကိုကိုးကားျပီး ထုတ္ေဖၚလိုက္ပါတယ္။

အေၾကာင္းကေတာ့ - ဝါရွင္တန္ဟာ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ေတြရ့ဲယံုၾကည္မႈရေစဘို႔နဲ႔ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္း အေျပာင္း အလဲေတြကို အားေပးဘို႔လို႔ ဆိုပါတယ္။
ရလဒ္ကေတာ့ - ဒီစာရင္းဟာ အဟေတြ အမ်ားၾကီးပါေနပါတယ္။

အစိုးရကေျပာထားတာက “ယူအက္စ္ကုမၸဏီေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမွာ (ေရႊစံခ်ိန္မီရမယ္)။ မွ်တမႈ ရွိရမယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိရမယ္။” ဒါေပမဲ့ ဆိုးတဲ့သူေတြကို အေရးယူ၊ ေကာင္းသူေတြကိုခ်ီးေျမွာက္ဆိုတာမွာ စာရင္းကို အျမဲတန္း ေန႔စြဲနဲ႔အညီျဖစ္ေစရမယ္လို႔သာ ဆိုထားေပမဲ့ ေခတ္ေနာက္က်ေနပါျပီ။ ဒါေၾကာင့္ ၾကြယ္ဝမႈဆိုတာ ႏိုင္ငံေရး အဆက္အသြယ္ေကာင္းသူေတြလက္ထဲမွာသာ ရွိေနတဲ့ အကတိလိုက္စားစီးပြါးေရးစနစ္ၾကီးကို အားေပးအားေျမာက္ ျပဳရာေရာက္ႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္နဲ႔မကင္းပါ။

(ယူအက္စ္) ကေန ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးကန္႔သတ္မႈေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ရုပ္သိမ္းလိုက္ျပီျဖစ္ေပမဲ့ ပတၲျမားနဲ႔ ေက်ာက္စိမ္းတင္သြင္းတာကို တားထားျမဲတားထားပါေသးတယ္။ စစ္တပ္ပိုင္ကုမၸဏီေတြနဲ႔တြဲျပီး စီးပြါးေရး လုပ္တာကိုလဲ တားထားပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကန္႔သတ္မႈေတြရ့ဲ သက္ေရာက္မႈအမ်ားဆံုးဟာ ဘ႑ာေရးဝန္ၾကီးဌာန ေအာက္က ဒဏ္ခတ္ထားတဲ့အစိုးရေတြ၊ အၾကမ္းဖက္သမားေတြနဲ႔ မူးယစ္ေဆး ကူးသန္းေရာင္းဝယ္သူေတြကိုျပဳစုထားတဲ့ အထူးသတ္မွတ္ထားသူမ်ားစာရင္းထဲမွာပါေနတဲ့ တဦးခ်င္းနဲ႔ ကုမၸဏီေတြျဖစ္ပါတယ္။

ဥေရာပယူနီယန္က ျပီးခဲ့တဲ့လမွာ ဒဏ္ခတ္ထားတာေတြကို ရုပ္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ ယူအက္စ္လိုဘဲ လက္နက္ တင္ပို႔တာ ကိုေတာ့ တားထားပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိက္ (ဆန္ရွင္)ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံ စီးပြါးေရးမွာ အေရးအၾကီးဆံုး ႏိုင္ငံတကာ ကန္႔သတ္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနရာတိုင္းကို စည္းေႏွာင္မႈလုပ္မထားေပမဲ့ စကၤာပူနဲ႔ လန္ဒန္ကိုေတာ့ သက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။

ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ တိတ္တဆိတ္လုပ္တဲ့စီးပြါးေရးကေန အေသးစား စစ္တပ္နဲ႔ရင္းႏွီးသူ အခြင့္ထူးခံစီးပြါးေရးေတြ (တခ်ိဳ႕က ရက္စက္စြာနဲ႔ တခ်ိဳ႕က မရိုးသားစြာ) လုပ္ရာကေန အက်ိဳးအျမတ္မ်ားေစျပီး၊ တရုပ္ေငြေတြလည္း ေဖါေဖါသီသီ ဝင္လာေစခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ဟာကို ဘယ္သူကပိုင္တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္က ရႏိုင္တာနည္းတာမို႔ ဘယ္လို စီးပြါးေရးသမားနဲ႔ ပါတနာလုပ္ရမလဲဆိုတာကို ဆံုးျဖတ္ဘို႔ရာဟာ ခက္ခဲလွပါတယ္။ (ဆန္ရွင္)ကိုခ်ိဳးေဖါက္တဲ့ အေမရိကန္ မွန္သမွ် ေငြဒဏ္ေထာင္ဒဏ္က်ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံတဲ့ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြကို အၾကံေပးေနသူ (ေရခ်ယ္ ကဲလ္ဗတ္) ကေျပာတာက “စာရင္းဟာ တားျမစ္ခံရသင့္သူ လူပုဂၢိဳလ္အားလံုးကို ျပဳစုထားတာ မဟုတ္ပါ။ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ ခ်ုင္မာတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္မရွိဘဲျဖစ္ျဖစ္ က်န္ေနေသးတဲ့ လူေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။”

ဥပမာ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြဟာ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း (ဦး) သန္းေရႊရ့ဲ သားသမီး ၈ ေယာက္နဲ႔ ေျမးေတြနဲ႔တြဲျပီး စီးပြါးေရးလုပ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အေမရိကန္ေရာ ဥေရာပေရာကေန အရင္က (ဆန္ရွင္)လုပ္ထားခံရသူေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူဘဲ စက္မႈဝန္ၾကီးေဟာင္း (ဦး)ေအာင္ေသာင္းရ့ဲ သားေတြနဲ႔လဲတြဲႏိုင္ပါတယ္။ သူဟာ ေခါင္းမာသူ ျဖစ္တယ္၊ ၂ဝဝ၃ တံုးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရ့ဲ ကားတန္းကိုတိုက္ခိုက္မႈမွာ စြပ္စြဲတာခံရသူလဲျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး အာဏာရပါတီရ့ဲ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္တေယာက္လဲျဖစ္ပါေသးတယ္။

သားေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ျပည္ေအာင္၊ ေနေအာင္တို႔ဟာ ျမန္မာ့ ဒုတိယအၾကီးဆံုးသစ္လုပ္ငန္းမွာ ေဒၚလာမ်ားစြာနဲ႔ လုပ္ေနသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆန္တင္ပို႔တယ္။ ၁၉-၉-၂ဝဝ၈ သံရံုး ေကဘယ္လ္ အရ ေရနံနဲ႔ သဘာဝဓါတ္ေငြ႔ ကန္ထရိုက္ေတြ ရခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ (ဆန္ရွင္)စာရင္းထဲထည့္ဘို႔ သံရံုးကေန ေထာက္ခံခ်က္ေပးခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ (လတ္ဆူရီ အက္စ္ယူဗီ ဟမ္းမား) ေတြနဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။ ေနေအာင္ ကို ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ တရုပ္ကေန လက္နက္ေတြ ဝယ္ဘို႔ ၾကားပြဲစားလုပ္တယ္လို႔ ၂-၇-၂ဝဝ၉ ေကဘယ္အရ သိရပါတယ္။ ျပည္ေအာင္ဟာ ေမာင္ေအးသမီးနဲ႔ ယူထားပါတယ္။ သူတို႔အားလံုးဟာလဲ အေမရိကန္ေရာ ဥေရာပေရာကေန အရင္က (ဆန္ရွင္)လုပ္ထားခံရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

၁၆-၇-၂ဝဝ၉ ေန႔က အေမရိကန္သံရံုးကေျပာတာက (ဆန္ရွင္)လုပ္ဘို႔ရာ လူနာမည္ေပါင္း ၄ဝဝ ေက်ာ္ စာရင္းပို႔ထားတယ္။ UMEHL ျမန္မာ့စီပြါးေရး ဦးပိုင္လီမိတက္ရ့ဲ ၃၈ ခုထဲက ၃၃ ခုဟာ စာရင္းထဲက ေပ်ာက္ေနပါတယ္။ ၆-၂-၂ဝဝ၉ ေကဘယ္မွာ သံရံုးကေန အားလံုးရ့ဲ ဒါရိုက္တာဘုတ္အဖြဲ႔၊ မင္းေနဂ်င္းဒါရိုက္တာေတြနဲ႔ အေထြေထြ မန္ေနဂ်ာေတြကို စာရင္းထဲမွာ ထည့္သင့္ပါတယ္လို႔ ေထာက္ခံခ်က္ေပးထားပါတယ္။ UMEHL ကို အမဲစာရင္းမွာ သြင္းထားေပမဲ့ လူအမ်ား သိႏိုင္တဲ့ ပိုင္ဆိုင္မႈသတင္းအခ်က္အလက္ဆိုတာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံလိုသူေတြအတြက္ အလြန္နည္းလွပါတယ္။

ေရွ႕ေနာက္မညီတဲ့ဥပမာတခုကေတာ့ ဦးပိုင္ရ့ဲ တရုပ္ Wanbao ဝမ္ေဘာင္ (တရုပ္လက္နက္ထုတ္လုပ္ေရး Norinco ႏိုရင္ကိုရ့ဲ လက္ေအာက္ခံ) နဲ႔ ဖက္စပ္လုပ္ေနတဲ့ ေဒၚလာ သန္း ၁ ဘီလ်န္တန္ လက္ပံေတာင္း ေၾကးနီမိုင္းဟာ အမဲစာရင္းထဲ ပါမေနပါ။ ဒီမိုင္းမွာ အရင္ကလုပ္ခဲ့တဲ့ ကေနဒါက Ivanhoe Mines အိုင္ဗင္ဟို မိုင္းကေတာ့ အမဲစာရင္းထဲမွာ ပါေနခဲ့ပါတယ္။

(အိုဘားမား) အစိုးရကေန စစ္အစိုးရနဲ႔ စျပီးစကားေျပာတဲ့အခ်ိန္မွာ တက္ၾကြလႈတ္ရွားသူေတြကေန ဒီစာရင္းကို ၾသစေၾတးလွ်နဲ႔ အီးယူတို႔လုပ္တာတာနဲ႔အညီ ပိုရွည္ေအာင္တိုးခဲ်႕ဘို႔ေတာင္းဆိုတဲ့ဖိအားကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရပါတယ္။ အေမရိကန္ရ့ဲ စာရင္းထဲမွာ နာမည္တူထပ္တူျဖစ္ေနတာေတြကို ထယ္ထုတ္လိုက္ရင္ စုစုေပါင္း လူပုဂၢိဳလ္ ၃ဝ ဦးနဲ႔ ကုမၸဏီအေရအတြက္ ၆၅ ခုသာပါဝင္ေနတာပါ။ ၾသစေၾတးလွ်စာရင္းထဲမွာ ၂ဝ၁၂ ပယ္ဖ်က္တာမလုပ္ခင္အထိ လူပုဂၢိဳလ္ ၃၉၂ ေယာက္ပါပါတယ္။ (အီးယူ) စာရင္းထဲမွာ လူပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ကုမၸဏီအေရအတြက္ ၆၅၆ ေယာက္နဲ႔ စစ္တပ္အတြက္ ေငြလုပ္ေပးေနတဲ့ သစ္၊ သတၲဳ နဲ႔ ေက်ာက္ျမက္ ကုမၸဏီေပါင္း ၁၂ဝ၇ ခုပါပါတယ္။ (အီးယူ) ကေန ကန္႔သတ္မႈေတြကို လြန္ခဲ့တဲ့တႏွစ္ကစျပီး နားထားခဲ့ျပီး ျပီးခဲ့တဲ့လမွ အျပီးရွင္းလိုက္ပါတယ္။

အေမရိကန္အရာရွိေတြက သတ္သတ္မွတ္မွတ္ရွိတဲ့ အမႈမ်ိဳးမွာ မွတ္ခ်က္မေပးၾကပါဘူး။ သူတို႔ေျပာတာက စာရင္းက မျပည့္စံုတာကိုေတာ့ ဝန္ခံၾကျပီး၊ ေန႔စြဲနဲ႔အညီ ထည့္သင့္တာထပ္ထည့္၊ ထုတ္သင့္တာထုတ္ဘို႔ စဥ္းစားေနပါတယ္တဲ့။ တေယာက္ကေနေျပာတာက ဒါဟာ အျပစ္ေပးကိရိယာမွန္ပါတယ္၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အမူအယာေျပာင္းလာေရး ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ကေန႔အထိ စာရင္းကေနပယ္ဖ်က္သူထဲမွာ (ဦး) သိန္းစိန္၊ (ဦး) ေရႊမန္း နဲ႔ အသနားခံစာ တင္ခဲ့သူ စကၤာပူအေျခစိုက္ (ဦး) ေတဇတို႔ဘဲရွိပါေသးတယ္။

တခ်ိဳ႕ကေနျငင္းခ်က္ထုတ္တာက ျမန္မာ ခရိုနီစီးပြါးေရးသမားေတြ၊ တိတိပပေျပာရရင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အားေပးသူေတြကို အားေပးသင့္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အေရအတြက္နည္းေပမဲ့ အဲလိုလုပ္ရင္ သူတို႔ရ့ဲစိတ္ေစတနာနဲ႔ အရင္းအႏွီးေတြကို စီးပြါးေရးေကာင္းလာေစေအာင္ အသံုးခ်ႏိုင္မယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ (ဆန္ရွင္) ကေန ျမန္မာစီးပြါးေရးမွာ လက္ၾကီးေတြနဲ႔ ယွဥ္ျပိဳင္လုပ္ကိုင္တာမွာ ယူအက္စ္ကုမၸဏီေတြကို တားျမစ္ထားပါတယ္။ စကၤာပူ စေတာ့-အိတ္ခ်ိန္း ျမန္မာ မက္စ္အုပ္စုရ့ဲ ဥကၠဌ (ဦး) ေဇာ္ေဇာ္ရ့ဲ ၾကိဳးပမ္းလာမႈကို လက္မခံခဲ့ပါ။ သူ႔ကုမၸဏီဟာ ျမန္မာျပည္မွာ အၾကီးဆံုးေတြထဲက တခုျဖစ္ပါတယ္။ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ ေဟာ္တယ္၊ ဓါတ္ဆီဆိုင္နဲ႔ အဂၤေတလုပ္ငန္းေတြပါဝင္ပါတယ္။ အိတ္ခ်ိန္းရ့ဲ စိုးရိမ္ခ်က္ကေတာ့ အေမရိကန္ (ဆန္ရွင္)စာရင္းထဲမွာပါေနျပီး သူဘာလို႔အဲဒီအထဲမွာ ပါေနသလဲဆိုတာ ရွင္းလင္းမႈမရွိဘူး ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ (ဦး) ေဇာေ္ေဇာ္ဟာ အသန္႔ရွင္းဆံုး ခရိုႏီလို႔ယူဆၾကပါတယ္။ ျမန္မာ့စီးပြါးေရးကို မျပတ္ေလ့လာေနသူ ၾသစေၾတးခ်စီးပြါးေရးပညာရွင္ ေရွာင္တားနား အဆိုအရ သူဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဘက္က ေရွ႕ေနလိုက္သူ အေကာင္းျမင္သမားလို႔ ဆိုပါတယ္။

စာရင္းကို ေန႔စြဲနဲ႔အဘီ မလုပ္ဘဲေနျခင္းဟာ ေဖေဖၚဝါရီလထဲမွာ အေမရိကန္ လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဂ်ိဳးစ္ ဖါနန္းဒက္စ္ဟာ (ဦး) ဝင္းေအာင္နဲ႔အတူ ရန္ကုန္မွာ အေမရိကန္ကုန္သည္ၾကီးမ်ားအသင္းကေန လုပ္တဲ့ပြဲ စဥ္ျမင့္မွာ အတူထိုင္ျပီး လက္ဆြဲႏုတ္ဆက္ၾကာတာကိုေတြ႔ရတာျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ အမဲစာရင္းထဲကပါ။ တားနားက (ဦး) ဝင္းေအာင္ဟာလဲ ျမန္မာစီးပြါးေရးအသင္းၾကီးတခုရ့ဲေခါင္းေဆာင္၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားလို႔ဆိုပါတယ္။

ေနာက္ျပီး အရင္က ဝန္ၾကီးျဖစ္ခဲ့ၾကျပီး အနားရသူေတြလဲ စာရင္းထဲမွာ ဆက္ပါေနပါတယ္။ ဒါ့ျပင္ ဘိန္းဘုရင္ ခြန္ဆာ လဲ ဆက္ပါေနပါေသးတယ္။ သူေသသြားတားတာ ၂ဝဝ၇ ကတည္းကပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၉-၅-၂ဝ၁၃

http://www.miamiherald.com/2013/05/18/v-fullstory/3404083/ap-impact-myanmar-sanctions-list.html